Moreel Leider

Moreel waardenkompas

Moreel waardenkompas als handvat voor moreel leiderschap

Het moreel waardenkompas biedt handvatten om op de vera(n)de(r)lijke golven van de maatschappij moreel koers te houden. Denk aan alle technologische ontwikkelingen en vragen rondom duurzaamheid. Het is een wegwijzer naar vergroting van de cirkel van invloed: een verzameling bouwstenen voor moreel leiderschap. 

Het helpt je als individu, organisatie of beroepsgroep integer te zijn. Dus als individuele gebruiker van technologie, als marketeer binnen een organisatie maar ook als docent en onderwijzer. En vanuit die integriteit dat realiseert wat je met elkaar belangrijk vindt voor de samenleving. 

Het moreel kompas meet daarom drie dingen:

  1. huidige waarden bepalen (eerste deel van integriteit)
  2. openheid voor invloeden / luisteren (tweede deel van integriteit)
  3. impact op omgeving / omgeving betrekken (gevolg van integriteit)

Het moreel waardenkompas werkt ongeacht de context. Gebruik het bij ieder relevant onderwerp voor de samenleving: technologie, ecologie, welwaartsverdeling, etc. 

Model Moreel Waardenkompas 

De drie genoemde onderdelen worden verder onderverdeeld in kenmerken die een moreel leider onderscheiden van een persoon of organisatie waarbij dat nog ongedefinieerd is. Dit is in onderstaand model weergegeven.

Checklist moreel waardenkompas

huidige waarden bepalen (eerste deel van integriteit)

  • iedereen spreekt vrijuit, heeft daarvan geen nadelige gevolgen en is gelijkwaardig
  • gevoel en non-verbale signalen zijn net zo belangrijk als gesproken woorden
  • iedereen krijgt een gelijkwaardige behandeling, tenzij kan worden onderbouwd waarom niet
  • overvloed is het uitgangspunt en die gedachte is de basis voor streven naar win-win situaties
  • iedereen krijgt dezelfde, begrijpelijke informatie en heeft evenveel recht op inspraak

openheid voor invloeden / luisteren (tweede deel van integriteit)

  • de organisatie faciliteert alle groepen actief in het uiten van hun mening
  • andersdenkenden worden actief uitgenodigd om het gesprek mee te voeren
  • externe partijen beslissen mee op basis van dezelfde, begrijpelijke informatie
  • relaties zijn langdurig en daardoor gebaseerd op gelijkwaardigheid
  • feedback wordt gezien als kans waardoor de relatie beter kan worden

impact op omgeving / omgeving betrekken (gevolg van integriteit)

  • het verhaal naar buiten is een combinatie van logica en gevoel
  • menselijke waardigheden en vrijheden worden overal verdedigd
  • handelen naar dezelfde moraal wordt makkelijker gemaakt

Moreel waardenkompas versterkt moreel leiderschap

Moreel leiderschap bestaat zolang anderen de morele beslissingen vertrouwen en ze volgen. Hiervoor is transparantie onmisbaar. Op die manier is voor iedereen duidelijk wat er gebeurt, waarom dat gebeurt en hoe is besloten dat het gebeurt. Men kan bijsturen of in gesprek gaan indien nodig.

Ook gelijkwaardigheid is essentieel voor een moreel leider. Dit zorgt ervoor dat geluiden vanuit de organisatie, klanaen, stakeholders en/of de maatschappij wél overal doordringen. Waardoor de moraal binnen en buiten de organisatie op elkaar wordt afgestemd. Er ontstaan dialogen. En dialogen prikken elke filterbubbel lek. En voorkomen ook ongelukken zoals hierboven beschreven. 

Moreel leiderschap streeft naar ‘het goede voor de samenleving’. In zijn ‘economy for the common good’ geeft Christian Felber daarvoor uitgangspunten:

  • menselijke waardigheid
  • solidariteit
  • duurzaamheid
  • rechtvaardigheid
  • democratie

Deze komen dan ook terug in het moreel kompas.

Hieronder een checklist om na te gaan hoe ver jij bent als moreel leider. En waar de verbeterpunten liggen. Wil je vervolgstappen maken met het volledige waardenkompas? Neem contact op.